Các phong tục ngày Tết truyền thống ở Bắc Trung Nam
12 January 2026
Tết cổ truyền Việt Nam không chỉ đơn thuần là thời khắc chuyển giao năm mới, mà còn là dịp để mỗi người con đất Việt tìm về nguồn cội, sum họp gia đình và cầu chúc một năm mới vạn sự hanh thông. Trong bài viết dưới đây, INAX sẽ giới thiệu những phong tục ngày Tết đặc sắc cùng sự khác biệt thú vị giữa ba miền Bắc – Trung – Nam. Mỗi nghi thức đều là một mảnh ghép quan trọng giúp giữ gìn bản sắc dân tộc và bồi đắp yêu thương giữa các thế hệ.
NỘI DUNG BÀI VIẾT
10+ phong tục ngày Tết của ba miền Bắc – Trung – Nam
Những hoạt động trong dịp Tết Nguyên Đán không chỉ mang giá trị tâm linh mà còn là lời cầu chúc bình an, tài lộc cho gia đình. Hãy cùng điểm qua các phong tục không thể thiếu:
1. Dọn dẹp nhà cửa – “Tống cựu nghênh tân”
Những ngày cuối năm, các gia đình đều tất bật dọn nhà đón Tết với các công việc vệ sinh nhà cửa, sắp xếp lại nội thất và loại bỏ những đồ dùng cũ kỹ. Theo quan niệm dân gian, một ngôi nhà sạch sẽ, tinh tươm sẽ xua tan vận rủi của năm cũ, tạo không gian thông thoáng để đón chào may mắn và khí tiết tươi mới.
2. Nghi lễ cúng ông Công, ông Táo
Vào ngày 23 tháng Chạp, người Việt thực hiện nghi lễ tiễn Táo Quân về trời để báo cáo mọi việc trong gia đình với Ngọc Hoàng. Mâm cỗ cúng tươm tất cùng bộ mũ mã và đặc biệt là cá chép – “phương tiện” đưa ông Táo về trời – là những vật phẩm không thể thiếu. Sau khi cúng, cá chép được phóng sinh ra sông, hồ, thể hiện mong cầu về sự hòa thuận và lòng nhân ái.

Mâm cơm cúng ông Công ông Táo ngày Tết được chuẩn bị tươm tất (Nguồn: Internet)
3. Gói và nấu bánh chưng, bánh tét
Đây là biểu tượng của nền văn hóa lúa nước. Nếu miền Bắc ưa chuộng bánh chưng vuông vắn tượng trưng cho đất, thì miền Trung và miền Nam lại gắn liền với bánh tét hình trụ dài. Hình ảnh cả gia đình quây quần bên bếp lửa hồng nấu bánh đã trở thành ký ức đẹp, là khoảnh khắc gắn kết thiêng liêng và chuẩn bị những phần quà Tết ý nghĩa biếu tặng người thân.
4. Thú chơi hoa và cây cảnh ngày Tết
Sắc xuân lan tỏa khắp không gian nhờ những đóa hoa Tết rực rỡ. Miền Bắc thường chọn hoa đào đỏ thắm và cây quất trĩu quả tượng trưng cho sự sinh sôi. Trong khi đó, Tết miền Nam và miền Trung lại yêu chuộng sắc vàng rực rỡ của hoa mai, mang ý nghĩa phú quý và vinh hiển.
5. Nghệ thuật trưng bày mâm ngũ quả
Mâm ngũ quả được bày biện chỉn chu trên bàn thờ tổ tiên là lời cầu chúc “Cầu – Sung – Vừa – Đủ – Xài” cho một năm mới an khang. Tùy vào đặc trưng vùng miền, các loại quả có thể khác nhau nhưng tất cả đều hướng về ý nghĩa sung túc và hạnh phúc.

Mâm ngũ quả với “Cầu – Sung – Dừa – Đu đủ – Xoài” với mong muốn một năm sung túc của người Việt (Nguồn: Internet)
6. Viếng mộ tổ tiên – Đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”
Trước Tết, con cháu thường đến thăm viếng và sửa sang lại mộ phần của ông bà, tổ tiên. Đây là cách bày tỏ lòng hiếu kính, mời vong linh những người đã khuất về đón Tết cùng gia đình, giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc.
7. Lễ cúng Tất niên – Bữa cơm sum vầy
Chiều 30 Tết là thời điểm diễn ra lễ cúng Tất niên để tổng kết một năm đã qua. Mâm cơm ấm cúng không chỉ dành để mời thần linh, tổ tiên mà còn là dịp để mọi thành viên trong nhà cùng nhau chia sẻ những câu chuyện vui buồn, tạo nên sợi dây liên kết bền chặt.
8. Đón khoảnh khắc Giao thừa thiêng liêng
Giao thừa là thời khắc đất trời giao hòa. Lễ cúng Giao thừa mang ý nghĩa gạt bỏ những điều không may của năm cũ, mở lòng đón nhận những điều tốt đẹp và bình an cho cả gia đình.
9. Tục xông đất đầu năm
Ngay sau phút Giao thừa, người đầu tiên bước vào nhà được gọi là người xông đất. Gia chủ thường chọn những người hợp tuổi, có tính cách vui vẻ, gia đình êm ấm với hy vọng mang lại sự thịnh vượng và thành công cho cả năm mới.
10. Hái lộc cầu may
Đi lễ chùa và hái một cành lộc nhỏ mang về nhà trong đêm Giao thừa hoặc sáng mùng 1 là phong tục mang tính tâm linh sâu sắc. Người dân tin rằng việc hái lộc sẽ giúp rước tài lộc, sức khỏe và sự che chở của thần linh vào nhà.
11. Chúc Tết và phong bao Lì xì
Sáng mùng 1, những lời chúc tụng tốt đẹp dành cho ông bà, cha mẹ thể hiện lòng tôn kính. Đáp lại, người lớn sẽ trao cho con cháu những phong bao lì xì đỏ may mắn. Đây là nét đẹp trong giao tiếp, mang lời chúc phúc bình an và tài lộc cho cả người trao lẫn người nhận.

Chúc Tết và nhận lì xì là phong tục ngày Tết phổ biến với người Việt (Nguồn: Internet)
Để các phong tục ngày Tết diễn ra trọn vẹn, một ngôi nhà sạch khuẩn và tiện nghi là điều kiện tiên quyết. Đặc biệt, khu vực nhà tắm và vệ sinh sạch sẽ không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe mà còn mang lại cảm giác thư thái cho khách đến chơi nhà.
Hãy cân nhắc nâng cấp không gian sống với các sản phẩm thiết bị vệ sinh cao cấp INAX. Sự hiện diện của nắp rửa điện tử hay bồn cầu điện tử INAX với tính năng khử mùi thông minh cùng công nghệ men sứ AQUA CERAMIC chống bám bẩn sẽ giúp ngôi nhà của bạn thêm phần sang trọng, hiện đại, sẵn sàng đón một năm mới tràn đầy năng lượng và tài lộc.

Bồn cầu INAX với công nghệ men sứ AQUA CERAMIC giúp ngôi nhà của bạn luôn sạch bóng, thơm tho, khởi đầu một năm đầy năng lượng
Giới thiệu công nghệ AQUA CERAMIC độc quyền của INAX giúp bồn cầu sạch bóng
Sự khác biệt trong phong tục ngày Tết của ba miền
Dù cùng chung một nguồn cội văn hóa nhưng do sự khác biệt về địa lý và khí hậu, mỗi vùng miền trên dải đất hình chữ S lại mang những nét đặc trưng riêng biệt trong cách đón Tết Nguyên Đán 2026. Hãy cùng INAX khám phá sự giao thoa thú vị giữa truyền thống và bản sắc của ba miền Bắc – Trung – Nam qua bảng tổng hợp dưới đây:
So sánh đặc trưng văn hóa đón Tết của ba miền Bắc – Trung – Nam
| Tiêu chí | Tết miền Bắc | Tết miền Trung | Tết miền Nam |
|---|---|---|---|
| Mâm cỗ Tết | Cầu kỳ với quy tắc “4 bát, 4 đĩa” bao gồm: canh bóng, chân giò, gà luộc, nem rán, bánh chưng, mứt Tết và chè kho. | Đa dạng và chú trọng sự san sẻ, bao gồm: bánh tét, thịt kho, nem chua, dưa hành, tôm rim, cá hấp và các món nem lụi đặc trưng. | Phóng khoáng với các món mang ý nghĩa biểu tượng như: thịt kho hột vịt, canh khổ qua nhồi thịt, bánh tét, lạp xưởng,… |
| Nghi lễ và lễ hội | Trọng lễ nghi: Tiễn ông Táo (23 Chạp), du xuân, lễ chùa cầu an và các lễ hội dân gian vùng đồng bằng Bắc Bộ. | Chú trọng tâm linh: Cúng tổ tiên vào chiều 30 Tết, đón giao thừa và tổ chức các hoạt động văn nghệ truyền thống. | Vui tươi, náo nhiệt: Lì xì đầu năm, đi chùa cầu bình an và tham gia các lễ hội hoa xuân rộn ràng. |
| Hoa Tết đặc trưng | Hoa đào đỏ thắm là linh hồn của ngày Tết, phù hợp với không khí se lạnh của mùa đông Bắc Bộ. | Hoa mai vàng rực rỡ kết hợp cùng các loại hoa như cúc, ly để cầu mong sự phát triển. | Hoa mai vàng là biểu tượng chủ đạo, tượng trưng cho vinh hoa, phú quý và sắc xuân ấm áp. |
| Điều kiêng kỵ | – Kiêng quét nhà, đổ rác ngày mùng 1 – Tránh làm rơi vỡ bát đĩa hay treo tranh ảnh có nội dung buồn bã. – Kiêng cho lửa, cho nước đầu năm | – Kiêng ăn các món như tôm, thịt vịt, trứng vịt lộn để tránh vận đen. – Kiêng để cối xay gạo trống | – Kiêng mặc đồ màu trắng – Kiêng dọn cỗ khi khách đang dùng bữa. |
Những nét độc đáo trong hoạt động đón Tết của người Việt
- Tinh hoa ẩm thực và mâm cỗ truyền thống: Nếu Tết miền Bắc gắn liền với sự tinh tế của bánh chưng vuông và đĩa xôi gấc đỏ thắm thì Tết miền Nam lại không thể thiếu nồi thịt kho tàu đậm đà cùng tô canh khổ qua – món ăn thể hiện khát vọng mọi vất vả của năm cũ sẽ qua đi. Trong khi đó, mâm cỗ miền Trung lại là sự giao thoa hài hòa, thể hiện sự khéo léo của người phụ nữ với các món nem, tré tỉ mỉ.
- Không gian hoa xuân rực rỡ: Việc trang trí nhà cửa bằng hoa tươi không chỉ làm đẹp không gian mà còn là cách đón nhận sinh khí. Sắc hồng của hoa đào phương Bắc mang lại cảm giác ấm áp, trong khi sắc vàng của hoa mai phương Nam lại tượng trưng cho sự thịnh vượng.
Để các bình hoa thêm phần lung linh, một ngôi nhà được dọn dẹp sạch sẽ với các thiết bị vệ sinh INAX sáng bóng sẽ là nền tảng hoàn hảo để tôn vinh vẻ đẹp ngày Tết.
- Những phong tục và điều kiêng kỵ cần nhớ: Mỗi vùng miền đều có những quy tắc “bất thành văn” để giữ gìn may mắn. Chẳng hạn, người miền Bắc rất chú trọng việc “cất chổi” sau khi vệ sinh nhà cửa vào đêm giao thừa, trong khi người miền Trung lại đặc biệt kiêng kỵ việc làm vỡ đồ đạc vì tin rằng đó là điềm báo của sự chia ly, rạn nứt.

Mâm cơm ngày Tết là một trong những điểm khác biệt đặc trưng của ba miền Bắc – Trung – Nam (Nguồn: Internet)
Những món ngon và trò chơi phổ biến ngày Tết
Tết Nguyên Đán không chỉ là khoảnh khắc đoàn tụ thiêng liêng mà còn là một “vũ khúc” của âm thanh và hương vị. Đây là lúc những giá trị văn hóa Việt được tôn vinh mạnh mẽ nhất qua các hoạt động lễ hội rộn ràng và mâm cỗ Tết đậm đà bản sắc. Hãy cùng INAX khám phá những mảnh ghép tạo nên linh hồn của ngày xuân qua các món ăn và trò chơi dân gian thú vị dưới đây.
Khơi dậy sức sống qua các trò chơi dân gian ngày Tết
Việc tổ chức các trò chơi dân gian trong dịp đầu năm không chỉ tạo ra tiếng cười sảng khoái mà còn là sợi dây gắn kết cộng đồng, giúp mọi người nạp lại năng lượng tích cực cho một năm mới hanh thông.
- Đi cà kheo: Một thử thách đòi hỏi sự khéo léo và khả năng giữ thăng bằng tuyệt vời, luôn thu hút đông đảo người xem cổ vũ.
- Đập niêu đất: Trò chơi thử thách sự phán đoán và may mắn của người chơi khi bị bịt mắt, mang lại không khí vui tươi, náo nhiệt.
- Đánh đu: Những chiếc đu bay cao giữa trời xuân tượng trưng cho khát vọng vươn xa và lời cầu chúc một năm mới nhiều vận may.
- Đua xuồng 3 lá và tát mương bắt cá: Những hoạt động đậm chất Tết miền Tây, thể hiện tinh thần đồng đội và sự dẻo dai của người dân vùng sông nước.
- Kéo co và chọi gà: Những trò chơi tập thể sôi động, giúp đẩy cao tinh thần đoàn kết và sự náo nhiệt cho không gian lễ hội.
- Ô ăn quan và đạp xe qua cầu khỉ: Những thú vui giản dị nhưng đòi hỏi sự trí tuệ và khéo léo, gắn liền với ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ.

Một số trò chơi phổ biến trong phong tục ngày Tết (Nguồn: Internet)
Những món ngon ngày Tết không thể thiếu
Mâm cỗ Tết là sự kết tinh của lòng hiếu thảo và ước nguyện về một năm mới sung túc. Mỗi món ăn đều được chuẩn bị tỉ mỉ, mang theo những thông điệp cát tường riêng biệt:
- Thịt lợn kho nước dừa (thịt kho tàu): Với sự kết hợp giữa miếng thịt vuông và quả trứng tròn, món ăn này tượng trưng cho sự hài hòa của đất trời, sự màu mỡ và tình cảm gia đình trọn vẹn.
- Canh khổ qua nhồi thịt: Một món ăn mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc – cầu mong những nỗi “khổ” của năm cũ sẽ “qua” đi, nhường chỗ cho niềm vui và bình an trong năm mới.
- Củ kiệu tôm khô và củ cải ngâm nước mắm: Những món ăn kèm giòn rụm, vị chua ngọt thanh tao giúp cân bằng vị giác hoàn hảo, tương tự như món dưa món hay dưa hành đặc trưng của Tết miền Bắc.
- Lạp xưởng đỏ tươi: Sắc đỏ của lạp xưởng đại diện cho sự may mắn và tài lộc, là lời chúc cho một năm mới phát tài, thịnh vượng được nhiều gia đình ưa chuộng.

Thịt kho hột vịt là một trong những món ăn không thể thiếu vào ngày Tết (Nguồn: Internet)
Bí quyết để đón Tết nhẹ tênh
Để mùa Tết Nguyên Đán 2026 không còn là “gánh nặng” của những bản danh sách việc nhà bất tận, bạn hãy bỏ túi ngay những bí quyết giúp tối giản hóa công việc và tối đa hóa thời gian tận hưởng dưới đây:
Lập lộ trình công việc và triển khai từ sớm
Thay vì để tình trạng “nước đến chân mới nhảy”, hãy bắt tay vào việc lên danh sách các hạng mục cần ưu tiên như dọn dẹp nhà cửa, trang trí phòng khách hay mua sắm thực phẩm. Việc phân bổ công việc theo từng giai đoạn không chỉ giúp bạn quản lý thời gian hiệu quả mà còn giữ cho tâm thế luôn bình tĩnh, tránh xa những căng thẳng không đáng có vào những ngày sát Tết.
Chú trọng giấc ngủ để phục hồi năng lượng
Giữa guồng quay bận rộn của những ngày cuối năm, một giấc ngủ chất lượng là “chìa khóa” để bạn tái tạo sức lao động và giữ cho tinh thần luôn minh mẫn. Việc được thư giãn trên một chiếc nệm cao su thiên nhiên êm ái sẽ giúp cơ thể được nghỉ ngơi tuyệt đối, nạp đầy năng lượng tích cực để bạn sẵn sàng tham gia vào các hoạt động vui xuân đầy hứng khởi.
Ấn định ngân sách mua sắm thông minh
Để bảo vệ túi tiền và tránh tình trạng chi tiêu quá đà, hãy thiết lập một kế hoạch tài chính cụ thể. Việc liệt kê các món đồ thiết yếu và tuân thủ nghiêm ngặt ngân sách đã đề ra sẽ giúp bạn an tâm mua sắm mà vẫn đảm bảo sự cân bằng cho tài chính gia đình sau Tết. Hãy tập trung vào những giá trị thực chất để mỗi món quà Tết đều mang trọn vẹn tấm lòng.

Đầu tư vào các thiết bị vệ sinh chất lượng cũng là một cách để tiết kiệm ngân sách, chi tiêu thông minh trong ngày Tết
San sẻ việc nhà – Gắn kết tình thân
Tết là dịp để sum vầy, vì vậy đừng ngần ngại chia sẻ công việc với các thành viên trong gia đình. Việc cùng nhau dọn dẹp, nấu nướng tùy theo khả năng của mỗi người không chỉ giúp khối lượng công việc giảm đi đáng kể mà còn tạo ra không gian ấm áp, gắn kết, giúp mọi người cùng nhau cảm nhận hơi thở của mùa xuân đang về.
Những phong tục ngày Tết truyền thống chính là linh hồn của văn hóa Việt, giúp mỗi dịp Tết cổ truyền trở nên thiêng liêng và ấm áp hơn bao giờ hết. Hy vọng với những bí quyết đón Tết nhàn tênh cùng sự đồng hành của INAX, bạn và gia đình sẽ có một mùa xuân An khang – Thịnh vượng, trọn vẹn niềm vui và sức khỏe.
Để tìm hiểu thêm về các thiết bị vệ sinh cao cấp, thông minh INAX, bạn vui lòng liên hệ đến cửa hàng qua các thông tin dưới đây:
- Hotline: 18006633
- Email: inaxvietnam@lixil.com
- Hệ thống phân phối INAX
- Showroom:
- Tầng 1,2 số 46 Bích Câu, phường Quốc Tử Giám, Đống Đa, Hà Nội
- Tầng 1, số 189 Điện Biên Phủ, Thanh Khê, Đà Nẵng
- 218 Bis, Nam Kỳ Khởi Nghĩa, phường 6, quận 3, TP.HCM